فریز شدن تتر در ایران: مشکلات، راههای پیشگیری و استیبلکوینهای جایگزین
فریز شدن تتر در ایران: مشکلات، راههای پیشگیری و استیبلکوینهای جایگزین
مقدمه
تتر (USDT) یکی از پرکاربردترین استیبلکوینها در بازار ارزهای دیجیتال است که به دلیل ارزش ثابت خود (معادل یک دلار آمریکا) به عنوان ابزاری برای معاملات، حفظ ارزش دارایی و دور زدن نوسانات بازار مورد استفاده قرار میگیرد. در ایران، به دلیل تورم بالا و محدودیتهای مالی ناشی از تحریمها، تتر به یکی از ابزارهای اصلی برای کاربران تبدیل شده است. با این حال، در ژوئن 2025، شرکت تتر اقدام به مسدود کردن 112 کیفپول حاوی حدود 700 میلیون دلار USDT کرد که بسیاری از آنها به کاربران ایرانی مرتبط بودند. این اقدام نگرانیهای زیادی را در میان کاربران ایرانی ایجاد کرده است. در این مقاله، به بررسی دلایل این فریز، مشکلات احتمالی برای کاربران، راههای پیشگیری و معرفی استیبلکوینهای جایگزین مانند USDC و DAI میپردازیم.
دلایل فریز شدن تتر در ایران
تنشهای ژئوپلیتیکی و تحریمها
فریز شدن کیفپولهای تتر در ایران عمدتاً به تلاش برای جلوگیری از دور زدن تحریمهای اقتصادی مرتبط است. بر اساس گزارشها، این اقدام در پی تنشهای اخیر بین اسرائیل و ایران و فشارهای ایالات متحده برای تنظیم استیبلکوینها انجام شده است. تحلیلگر زنجیرهای Cryptadamist گزارش داده که 112 کیفپول در شبکههای ترون (Tron) و اتریوم (Ethereum) مسدود شدهاند، که اکثریت آنها (بهویژه 40 کیفپول برتر) در شبکه ترون قرار دارند. شبکه ترون به دلیل سرعت بالا و کارمزد پایین، به یکی از پلتفرمهای اصلی برای معاملات USDT در ایران تبدیل شده است.
نقش صرافی نوبیتکس
صرافی نوبیتکس (Nobitex)، بزرگترین صرافی ارز دیجیتال ایران، نقش کلیدی در اکوسیستم کریپتو این کشور دارد. گزارشها نشان میدهند که نوبیتکس به کاربران خود آموزش داده است که چگونه با استفاده از کیفپولهای واسطه، تحریمها را دور بزنند. این موضوع توجه مقامات بینالمللی را جلب کرده و احتمالاً یکی از دلایل اصلی فریز شدن کیفپولها بوده است. علاوه بر این، هک 90 میلیون دلاری نوبیتکس در ژوئن 2025 توسط گروه هکری مرتبط با اسرائیل، به نام Predatory Sparrow، این صرافی را بیش از پیش در کانون توجه قرار داده است.
فشارهای قانونی و نظارتی
تتر تحت فشار مقامات مالی ایالات متحده، بهویژه دفتر کنترل داراییهای خارجی (OFAC)، قرار دارد تا از استفاده USDT در فعالیتهای غیرقانونی مانند پولشویی یا دور زدن تحریمها جلوگیری کند. این شرکت اعلام کرده که با بیش از 235 نهاد نظارتی در 55 کشور همکاری میکند و تاکنون بیش از 2.5 میلیارد دلار USDT مرتبط با فعالیتهای غیرقانونی را مسدود کرده است.
مشکلات احتمالی برای کاربران ایرانی
فریز شدن تتر تأثیرات منفی متعددی بر کاربران ایرانی دارد که در ادامه به آنها پرداخته شده است:
- عدم دسترسی به داراییهاکاربرانی که داراییهای خود را در کیفپولهای مسدود شده نگهداری میکنند، نمیتوانند به USDT خود دسترسی داشته باشند یا آن را معامله کنند. این موضوع میتواند بهویژه برای کسانی که از تتر برای معاملات روزانه یا حفظ ارزش دارایی در برابر تورم استفاده میکنند، مشکلساز باشد.
- اختلال در معاملاتتتر به دلیل ثبات قیمتی، ابزار اصلی برای معاملات در صرافیهای ایرانی مانند نوبیتکس است. فریز شدن کیفپولها میتواند معاملات را مختل کرده و کاربران را مجبور به یافتن جایگزینهای دیگر کند.
- ریسکهای قانونیاگر کیفپولها به دلیل فعالیتهای مشکوک یا غیرقانونی مسدود شده باشند، کاربران ممکن است با تحقیقات قانونی مواجه شوند. این امر میتواند منجر به مشکلات مالی و حقوقی بیشتری شود.
- تأثیر بر اعتماد به بازارفریز شدن تتر اعتماد کاربران به استیبلکوینهای متمرکز را کاهش میدهد و ممکن است آنها را به سمت گزینههای غیرمتمرکز یا روشهای دیگر سوق دهد.
راههای پیشگیری از ریسکهای فریز شدن تتر
برای کاهش ریسکهای مرتبط با فریز شدن تتر، کاربران ایرانی میتوانند اقدامات زیر را انجام دهند:
استفاده از استیبلکوینهای جایگزین استیبلکوینهایی مانند USDC و DAI میتوانند جایگزینهای مناسبی برای تتر باشند. DAI به دلیل ماهیت غیرمتمرکز خود، کمتر در معرض فریز شدن توسط یک نهاد مرکزی قرار دارد. USDC، اگرچه متمرکز است، اما سیاستهای شفافتری نسبت به تتر دارد.
تنوع در نگهداری داراییها نگهداری داراییها در چندین استیبلکوین یا ارزهای دیجیتال دیگر میتواند ریسک را کاهش دهد. اگر یک استیبلکوین مسدود شود، کاربران همچنان به داراییهای دیگر خود دسترسی خواهند داشت.
استفاده از صرافیهای غیرمتمرکز (DEX) صرافیهای غیرمتمرکز مانند Uniswap امکان معامله بدون دخالت نهاد مرکزی را فراهم میکنند. این صرافیها به کاربران اجازه میدهند تا استیبلکوینهایی مانند USDC و DAI را بدون ریسک فریز شدن توسط یک شرکت متمرکز معامله کنند. با این حال، کاربران ممکن است نیاز به استفاده از VPN داشته باشند تا محدودیتهای جغرافیایی را دور بزنند.
استفاده از کیفپولهای غیرامانی کیفپولهای غیرامانی (Non-Custodial) که کلید خصوصی در اختیار کاربر است، ریسک فریز شدن توسط نهادهای مرکزی را کاهش میدهند. نمونههایی از این کیفپولها شامل MetaMask و Trust Wallet هستند.
آگاهی از مقررات و اخبار کاربران باید از آخرین اخبار و تغییرات مقرراتی مربوط به ارزهای دیجیتال و تحریمها مطلع باشند. پیگیری منابع معتبر مانند Cointelegraph و Chainalysis میتواند به تصمیمگیری آگاهانه کمک کند.
استیبلکوینهای جایگزین: USDC و DAI
USDC (USD Coin)
USDC یک استیبلکوین متمرکز است که توسط شرکت Circle صادر میشود و به دلار آمریکا پشتوانه دارد. این استیبلکوین به دلیل شفافیت در گزارشهای مالی و همکاری با نهادهای نظارتی، به عنوان گزینهای امنتر از تتر شناخته میشود. با این حال، Circle نیز میتواند در صورت درخواست مقامات قانونی، کیفپولهای USDC را مسدود کند. این موضوع برای کاربران ایرانی که تحت تحریم هستند، همچنان یک ریسک محسوب میشود.
DAI
DAI یک استیبلکوین غیرمتمرکز است که توسط پروتکل MakerDAO مدیریت میشود. این استیبلکوین با داراییهایی مانند اتریوم پشتوانه دارد و از طریق قراردادهای هوشمند عمل میکند. به دلیل ماهیت غیرمتمرکز، DAI کمتر در معرض فریز شدن توسط یک نهاد مرکزی قرار دارد. با این حال، بخشی از پشتوانه DAI شامل USDC است، که میتواند در صورت فریز شدن USDC، بر ثبات DAI تأثیر بگذارد.
مقایسه سیاستهای فریز شدن
| استیبلکوین | نوع | قابلیت فریز شدن | پشتوانه | شفافیت |
| USDT | متمرکز | بله، توسط Tether | دلار آمریکا | محدود |
| USDC | متمرکز | بله، توسط Circle | دلار آمریکا | بالا |
| DAI | غیرمتمرکز | خیر (بهصورت مستقیم) | اتریوم و USDC | بالا |
دسترسی به USDC و DAI در ایران
صرافیهای محلی مانند نوبیتکس (Nobitex) و Exir از USDT پشتیبانی میکنند، اما اطلاعات دقیقی درباره پشتیبانی از USDC و DAI در دسترس نیست. با این حال، کاربران میتوانند از صرافیهای غیرمتمرکز مانند Uniswap یا PancakeSwap برای معامله این استیبلکوینها استفاده کنند. این صرافیها به کاربران اجازه میدهند تا با استفاده از کیفپولهای غیرامانی مانند MetaMask، به USDC و DAI دسترسی داشته باشند. برای دور زدن محدودیتهای جغرافیایی، استفاده از VPN ممکن است لازم باشد.
فریز شدن تتر در ایران یک هشدار جدی برای کاربران ایرانی است که نشاندهنده ریسکهای استفاده از استیبلکوینهای متمرکز در مناطقی با تحریمهای اقتصادی است. این اقدام، که به دلیل تلاش برای جلوگیری از دور زدن تحریمها انجام شده، میتواند باعث عدم دسترسی به داراییها، اختلال در معاملات و ریسکهای قانونی شود. کاربران میتوانند با استفاده از استیبلکوینهای جایگزین مانند USDC و DAI، تنوع در داراییها، استفاده از صرافیهای غیرمتمرکز و نگهداری داراییها در کیفپولهای غیرامانی، این ریسکها را کاهش دهند. آگاهی از اخبار و مقررات نیز برای تصمیمگیری آگاهانه ضروری است. با اتخاذ این اقدامات، کاربران ایرانی میتوانند از داراییهای خود در برابر ریسکهای احتمالی محافظت کنند.
منابع
Tether’s $700M Wallet Freeze Targets Iran-Linked Funds on Tron Network
Tether Freezes $700 Million in USDT Wallets Linked to Iran
Stablecoins Demystified: A Comparison of Dai, USDT, and USDC
What cryptocurrency exchanges can Iranian citizens use?
دیدگاهها